U grobu bł. biskupa Matulewicza

11 lut 2017
Anna Mularska
 

Litwa kojarzy się najczęściej z Ostrą Bramą w Wilnie, zamkiem w Trokach czy słynną Górą Krzyży. Jednak 38 km od granicy z Polską, w południowej części państwa, znajduje się 50-tysięczne miasto Mariampol.

Jest to jedno z młodszych miast litewskich, które swe pochodzenie zawdzięcza Zgromadzeniu Księży Marianów. To właśnie oni nadali miastu nazwę na cześć Najświętszej Dziewicy. Zbudowali tu także w 1750 r. kościół i klasztor, a następnie postawili wokół niego osiedle. Współcześnie miasto jest jednolite pod względem narodowościowym (prawie w całości zamieszkane przez Litwinów) i stanowi jeden z głównych ośrodków przemysłowych tego państwa.

Wśród urokliwych zabytków Mariampola, w centrum miasta, znajduje się piękna bazylika dedykowana św. Michałowi Archaniołowi, gdzie spoczywa bł. Jurgis Matulaitis, znany w Polsce jako Jerzy Matulewicz. Jednak nie jest to jedyne miejsce w mieście związane z bł. Jerzym. Warto nawiedzić też gimnazjum, gdzie uczył się przyszły biskup oraz klasztor Sióstr Ubogich Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Jedyny litewski błogosławiony, który żył w czasach nam współczesnych, urodził się w 1871 r. we wsi Lugine nieopodal Mariampola (dziś znajduje się tam kaplica nosząca jego imię). Po śmierci rodziców wychowywał go starszy brat Jan. W niedługim czasie chłopiec zachorował na gruźlicę kości, która utrudniała mu chodzenie. Zmagał się z tą chorobą do końca życia. Mimo tych trudnych doświadczeń w Jerzym wzrastała głęboka wiara i miłość do Kościoła. Wstąpił do seminarium duchownego w Kielcach, ale – ze względu na przeszkody stawiane przez carskie władze – musiał się przenieść najpierw do Warszawy, a potem do Petersburga. Po zdobyciu doktoratu we Fryburgu Szwajcarskim wrócił do Kielc jako profesor teologii. Gorliwie rozwijał też działalność społeczną i charytatywną. Mianowany biskupem wileńskim w 1918 r. umacniał wiarę w litewskim narodzie. Ciężką pracą udało mu się zorganizować życie katolickie w tym kraju. Był nieustępliwym piewcą pokoju i sprawiedliwości, o których zwycięstwo w ludzkich sercach nieustannie się modlił. Przez cały okres swego posługiwania wypełniał to, co zawarł w przemówieniu w dniu swego ingresu do katedry wileńskiej: Za przykładem Chrystusa będę starał się objąć wszystkich, stać się wszystkim dla wszystkich. Pragnę być dla was tylko ojcem i pasterzem, naśladowcą Chrystusa. Pole mojej pracy to Królestwo Chrystusowe, Jego Święty Kościół, a partią moją Chrystus.

Pasterz o miłosiernym sercu – tak go nazwano. W historii Księży Marianów zapisał się jako odnowiciel i reformator zgromadzenia. To właśnie on uratował dzieło św. Stanisława Papczyńskiego, składając śluby zakonne i będąc wiele lat generałem zgromadzenia. Zmarł po nieudanej operacji 27 I 1927 r. Został ogłoszony błogosławionym przez Jana Pawła II w 60 lat po swojej śmierci. Jest jednym z patronów Litwy, a jego wspomnienie liturgiczne przypada w każdą rocznicę śmierci.

Główne uroczystości odpustu bł. Jerzego Matulewicza (związane z rocznicą jego beatyfikacji) odbywają się w połowie lipca. Tłumnie przybywają wtedy do Mariampola nie tylko miejscowi wierni, ale również pielgrzymi z całej Litwy i zagranicy.

Bazylika św. Michała Archanioła jest dziś katedrą diecezji wiłkowyjskiej. Została ona zbudowana w latach 1818-1824, ale dzisiejszy kształt osiągnęła prawie sto lat później. Kościół jest trzynawowy na planie krzyża i posiada sześć ołtarzy neobarokowych. Wśród nich ołtarz św. Anny, ołtarz św. Antoniego Padewskiego i ołtarz Świętej Trójcy. Tytuł bazyliki mniejszej kościół otrzymał w 1992 r. W pobliżu świątyni znajduje się XVIII-wieczny budynek klasztorny.

Relikwie bł. Jerzego spoczywają w bocznej kaplicy bazyliki po lewej stronie. W ołtarzu głównym można dostrzec portret biskupa Matulewicza w szatach biskupich, a poniżej jego herb z łacińskim napisem: Vince in bono malum – Zło dobrem zwyciężaj. Na miejscu pochówku znajduje się granitowe epitafium. Jego centrum stanowi płaskorzeźba z brązu, która przedstawia biskupa z uniesioną w geście błogosławieństwa lewą ręką. Obok epitafium, w pobliżu wejścia, pielgrzym może dostrzec chrzcielnicę wykonaną z ciemnego drewna. To właśnie tu został włączony do Kościoła mały Jurgis w 1871 r.

Natomiast na ścianie po prawej stronie tej samej kaplicy znajduje się niewielkie stoisko wystawowe pełniące rolę minimuzeum. Większość ze zgromadzonych tam eksponatów to relikwie II stopnia; są tam szaty liturgiczne biskupa oraz maska pośmiertna. Gdy biskup zmarł, zrobiono w gipsie odlew jego twarzy, który następnie umieszczono w szklanej gablocie.

To piękne doświadczenie udać się do miasta, które kryje w sobie bezcenny skarb relikwii biskupa Matulewicza. W ciszy świątyni można modlić się przy jego grobie o dar wiary i miłości do Kościoła, naszej Matki. Czuje się, że to miejsce jest przesiąknięte na wskroś duchem człowieka, który zawsze walczył o człowieka, o jego zbawienie. Trzeba nam więc usłyszeć i przyjąć do serca jego wołanie: Pozwól nam, Panie, spłonąć jak świeca na ołtarzu i spalić się jak ziarnka kadzidła, wydając miłą woń na Chwałę Bożą.

 

Przeczytaj także

ks. Stanisław Groń SJ
ks. Bogdan Długosz SJ
św. Augustyn
ks. Stanisław Groń SJ
ks. Stanisław Groń SJ
ks. Stanisław Groń SJ

Warto odwiedzić